ค้นหาขั้นสูง
ความช่วยเหลือ
 
 
เกี่ยวกับจังหวัดจันทบุรี
ประวัติจังหวัดจันทบุรี  
ลักษณะภูมิประเทศ  
เกี่ยวกับ สท.จันทบุรี
ข่าวสาร
สาระน่ารู้ เรื่องภาษี
ผลการจัดเก็บ
ประมวลภาพกิจกรรม
ข้อมูลการจัดซื้อจัดจ้าง
จังหวัดจันทบุรีใสสะอาด
แผนผังเว็บไซต์ สท.จันทบุรี
 
 
Untitled Document

จากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ น่าเชื่อว่าเมืองจันทบุรีมีอายุไม่ต่ำกว่า 1,000 ปี และเป็นเมืองที่ขอมสร้างขึ้นในระยะเวลาใกล้เคียงเมืองพิมาย เพชรบูรณ์
และลพบุรี เพื่อเป็นจุดเผยแพร่ วัฒนธรรมของขอม ไปสู่อาณาจักร ทวาราวดี
(ศูนย์กลาง คือ บริเวณนครปฐมปัจจุบัน) หัวเมืองเดิมตามศิลาจารึกเรียกว่า
ควนคราบุรี ชาวบ้านเรียกว่า เมืองนางกาไว ตามชื่อผู้ครองเมือง ตั้งอยู่หน้าเขา
สระบาป ปัจจุบันเหลือแต่ซากตัวเมืองและซากกำแพงเมืองพอให้เห็นเค้าอยู่
ชาวพื้นเมืองดั้งเดิมเป็นพวกชอง มีภาษาพูดของตนเองแตกต่างจากภาษาไทย
และภาษาเขมร ต่อมาเมื่อไทยตั้งอาณาจักรสุโขทัย ขอมเสื่อมอำนาจลง จนในที่สุดก็ต้องเสียเมืองแถบชายฝั่งตะวันออกให้แก่ไทยในสมัยพ่อขุนรามคำแหง จันทบุรีจึงกลายเป็นเมืองประเทศราชของไทย

ครั้นถึงสมัยกรุงศรีอยุธยา พระราเมศวรตีเมืองเชียงใหม่ได้ และได้นำเชลยลงมาไว้
ยังจันทบุรีนครศรีธรรมราช และสงขลา จึงทำให้วัฒนธรรมของจันทบุรีคล้ายคลึงกับ
ไทยลานนาบ้างตัวอย่างเช่นประเพณีการแต่งงานจะมีพิธีผูกข้อมือทำขวัญคู่บ่าวสาร
และยังมีหมู่บ้านเป็นหลักฐานเรียกว่า บ้านลาว เป็นต้น ในสมัยอยุธยาได้มีการย้ายเมือง
จันทบุรีมาอยู่บริเวณแม่น้ำจันทบุรเพื่อสะดวกในการคมนาคมติดต่อค้าขาย

ในด้านการสงคราม เป็นที่ทราบกันดีอยู่แล้วว่า ไทยเรามีศัตรูสำคัญ คือ พม่า ดังนั้น เราจะพบว่า
กรุงศรีอยุธยาทำสงครามกับพม่าบ่อยครั้ง และคราวใดถ้าไทยแพ้พม่ากัมพูชาก็จะคอยซ้ำเติม
อยู่เสมอ คือ จะคอยกวาดต้อนผู้คน แถบเมืองจันทบุรีไปยังเขมร ซึ่งก่อความแค้นให้แก่สมเด็จ
พระนเรศวรมหาราชเป็นอย่างมาก จึงทรงยกทัพไปตีเขมรแตก และเขมรได้กลายเป็นเมือง
ขึ้นของไทย จันทบุรีจึงได้อยู่อย่างสงบต่อมา จนถึงปลายสมัยกรุงศรีอยุธยา ไทยทำสงครามกับ
พม่าอีก และไทยเสียเปรียบพม่าอย่างมากทั้งกำลังทหารและกำลังใจของประชาชน ทั้งนี้ เนื่อ
งจากความวุ่นวายในราชสำนัก

ในระหว่างการทำสงครามกับพม่านั้น จันทบุรีมีส่วนเกี่ยวข้องที่สำคัญ คือ ประการแรก กรมหมื่
นเทพพิพิธซึ่งเป็นโอรสที่เกิดจากพระสนมของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศได้หนีมาอยู่เมือง
จันทบุรีหลังจากคิดกบฏเพื่อชิงราชบัลลังก์คืนให้แก่เจ้าฟ้าอุทุมพร แต่ไม่สำเร็จจึงได้ถูกควบคุม
ตัวมาไว้ที่จันทบุรี เมื่อพม่าล้อมกรุงศรีอยุธยา พ.ศ. 2310 ท่านได้แต่งกองโจรโดยเกณฑ์ชาว
เมืองจันทบุรีไปคอยดักซุ่มโจมตีทัพพม่าอยู่เสมอ แต่เมื่อสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชสามารถ
ขับไล่พม่าออกไปได้แล้ว ก็ได้ปราบปรามชุมชนต่าง ๆ รวมทั้งชุมชนเจ้าพิมายด้วย ประการที่สอง
คือ สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชได้ตีแหวกวงล้อมพม่หนีมาจากกรุงศรีอยุธา ทรงเลือกเอาจันทบุรีเป็นชัยภูมิตั้งค่ายซ่องสุมกำลังไพร่พลและได้นำกองทหารจากจันทบุรี ไปรบ
กับพม่ากอบกู้เอกราชคืนมาได้

ในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น (รัชกาลที่ 3) ได้มีการขยายเมืองจันทบุรีจากบ้านลุ่ม ไปอยู่บริเวณ
ค่ายเนินวง บริเวณวัดโยธานิมิตร เพื่อเตรียมการป้องกันทัพญวนที่จะยกเข้ามาตีจากทะเล เมือง
ใหม่มีลักษณะเป็นเมืองป้อมปราการ มีกำแพงล้อมรอบ แต่ประชาชนย้ายตามขึ้นมาน้อย ส่วนใหญ่ยังคงอยู่บริเวณบ้านลุ่มเพราะอยู่ติดแม่น้ำสะดวกแก่การคมนาคมติดต่อค้าขาย ดังนั้น
สมัยรัชกาลที่ 4 จึงได้ย้ายเมืองกลับมายังเมื่องเก่าดั่งเดิม

ในสมัยรัชกาลที่ 5 ( พ.ศ. 2436) ไทยเราได้มีกรณีพิพาทกับฝรั่งเศส เนื่องจากฝรั่งเศสต้อ
งการเขมรส่วนนอก อันได้แก่ พระตะบอง เสียมราฐ และศรีโสภณ ซึ่งเป็นของไทย จึงได้เข้าย
ึดจันทบุรีเป็นประกัน กว่าจะเจรจรขอจันทบุรีคืนจากฝรั่งเศสได้สำเร็จ ฝรั่งเศสก็ได้ยึดจันทบุรี
ไว้เป็นเวลานานถึง 11 ปีเศษ มีหลักฐานการยึดครองของฝรั่งเศสเหลือให้เห็นอยู่จนทุกวันนี้
เช่น คุกขี้ไก่ ตึกแดง โบสถ์คริสต์ เป็นต้น

ในด้านการปกครองของจันทบุรี นั้น ก่อนวันที่ 1 เมษายน 2435 จันทุบรีก็มีการปกครอง
เหมือนกับหัวเมืองต่าง ๆ โดยทั่วไป คือ มีเจ้าเมืองปกครองเป็นอิสระ แต่เมื่อสมเด็จพระเจ้า
บรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ดำรงตำแหน่งเสนาบดีกระทรวงมหาดไทย มีอำนาจ
ปกครองครอบคุมพื้นที่กว้างขวางกว่าแต่ก่อน ทรงริเริ่มให้มีการรวมอำนาจไปไว้ศูนย์กลาง
จึงได้จัดการปกครองแบบมณฑลขึ้น โดยส่งข้าราชการจากส่วนกลางไปเป็นผู้บังคับบัญชาให้ขึ้น
กับส่วนกลาง จันทบุรีก็รวมอยู่ในมณฑลหนึ่ง เรียกว่ามณฑลบูรพาหรือมณฑลเขมร

ต่อมาในปี พ.ศ. 2437 ได้มีการปรับปรุงการปกครองแบบมณฑลเป็นแบบมณฑลเทศาภิบาล เพราะต้องการริดรอนอำนาจของเจ้าเมืองอย่างเด็ดขาด แต่การดำเนินการมิได้ทำพร้อมกันทั่ว
พระราชอาณาจักร ได้เริ่มทำเมื่อ พ.ศ. 2437 และสำเร็จในปี พ.ศ. 2485 เฉพาะมณฑล
จันทบุรี นั้น ได้จัดตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2449 พร้อมกับมณฑลปัตตานี

ในปี พ.ศ. 2476 ได้มีการจัดระเบียบบริหารส่วนภูมิภาคเป็นจังหวัดและอำเภอ จึงได้มีการ
ยกเลิกการปกครองแบบมณฑลเสีย เพราะต้องการจะให้อำนาจแก่ส่วนภูมิภาคมากขึ้น

ดังนั้น ในปัจจุบัน จันทบุรีจึงมีฐานะเป็นจังหวัดหนึ่ง

Last update: Thursday, June 23, 2005
Navigator :  chanthaburi > เกี่ยวกับจังหวัดจันทบุรี > ประวัติจังหวัดจันทบุรี