คนดีในความคิดของฉัน

             โคควายวายชีพได้                   เขาหนัง
เป็นสิ่งเป็นอันยัง                                     อยู่ไซร้
คนเด็ดดับสูญสัง-                                  ขารร่าง
เป็นชื่อเป็นเสียงได้                           แต่ร้าย  กับดี
(จาก ... โคลงโลกนิติ)

                        วัวและควายเมื่อสิ้นชีวิตไปแล้วเขาและหนังของมันยังนำมาใช้ประโยชน์ได้  แต่คนเรานั้น  เมื่อสิ้นชีวิตไปอวัยวะในร่างกายไม่มีสิ่งใดที่จะนำไปใช้ประโยชน์ได้เลย มีแต่เสื่อมสลายสิ้นไปในที่สุด  แต่สิ่งที่จะเหลือไว้ให้คนรุ่งหลังระลึกถึงสิ่งนั้น  คือ “ความชั่วและความดี”  มีคำกล่าวที่ว่า  “คนเราไม่สามารถที่จะเลือกเกิดได้  แต่คนเรามีสิทธิ์ที่จะเลือกเป็นคนดีหรือคนชั่วได้” ในขณะที่เรายังมีลมหายใจอยู่เลือกประกอบแต่คุณงามความดีชีวิตเราก็คงจะมีคุณค่าน่าภาคภูมิใจ

                        โลกในปัจจุบันมีความเจริญก้าวหน้าไปอย่างรวดเร็ว  แต่ในทางตรงข้ามจิตใจและศีลธรรมของมนุษย์กลับเสื่อมลง   สังคมไทยที่เคยมีความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่มีน้ำใจไมตรีต่อกัน ปัจจุบันกลับเปลี่ยนมาเป็นสังคมที่มีแต่ความสับสนวุ่นวายแก่งแย่งชิงดีกัน  ผู้คนเห็นแก่ตัวมากขึ้น  โจรผู้ร้ายชุกชุม  พ่อค้านายทุนเอารัดเอาเปรียบประชาชน  เจ้าหน้าที่ของรัฐประพฤติมิชอบทุจริตต่อหน้าที่  ฉ้อราษฎร์บังหลวง  นักการเมืองและผู้บริหารบ้านเมืองขัดแย้งโจมตีกันเพราะขัดกันในเรื่องผลประโยชน์  ฯลฯ   ปัญหานานัปการล้วนก่อให้เกิดปัญหาในสังคม  หนทางที่จะแก้ปัญหาต่าง ๆ  เหล่านี้  วิธีที่ดีที่สุด  คือ  ส่งเสริมให้คนดีเข้ามาบริหารปกครองบ้านเมืองและส่งเสริมให้คนดีอยู่ในสังคมได้อย่างสงบสุข
                        หลักธรรมคำสอนขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าอันเป็นหัวใจของศาสนานั้นก็คือ  “พึงกระทำความดี  ละเว้นความชั่ว  ทำจิตใจให้ผ่องใส”  ซึ่งแนวคำสอนของพระพุทธองค์นี้เป็นหนทางนำไปสู่ความสุขอย่างแท้จริง  คนเราเกิดมาชาติหนึ่งพึงกระทำสิ่งอันเป็นประโยชน์ไว้ให้แก่โลกมากที่สุดเท่าที่จะทำได้  ไม่ควรถามว่า  “โลกได้ให้อะไรกับเราบ้าง”  แต่เราควรถามตัวเองอยู่เสมอว่า  “เราได้ให้อะไรแก่โลกบ้าง”

                        จากอดีตจนถึงปัจจุบันมีผู้ที่ได้กระทำความดีไว้แก่โลกมากกมาย  ทั้งหญิงและชาย  ทั้งเด็กและผู้ใหญ่  ไม่เลือกชั้นวรรณะ  ไม่เลือกวัน  เวลา  และสถานที่  ทั้งพระมหากษัตริย์และสามัญชน  การทำความดีนั้นไม่เพียงต้องเสียสละชีวิตเพื่อกู้ชาติบ้านเมืองเท่านั้น  เราสามารถทำได้หลายวิธี  เช่น  การเป็นผู้นำบริหารประเทศ  ข้าราชการ  นักการเมือง  ก็ใช้ความรู้ความสามารถที่มีมาพัฒนาความเจริญของบ้านเมืองด้วยความซื่อสัตย์สุจริต  เป็นประชาชนก็ประกอบอาชีพที่สุจริตไม่ฝักไฝ่ในอบายมุข  ไม่ก่อความเดือดร้อนวุ่นวายให้เกิดขึ้นในบ้านเมือง  โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเวลานี้บ้านเมืองของเรากำลังต้องการความสามัคคีจากทุคนและทุกฝ่าย
                        การทำความดีนั้นหลายคนอาจจะมองว่าเป็นสิ่งที่ทำได้ยากยิ่ง  แต่ที่ยากยิ่งกว่าก็คือ การรักษาความดีที่ได้กระทำไว้ให้ดำรงอยู่ต่อไปไม่มีที่สิ้นสุด อย่างไรก็ตามทุกคนสามารถเป็นคนดีกระทำความดีได้ถ้ามุ่งมั่นและตั้งใจจริง  มีปัจจัยสำคัญหลายอย่างในการประกอบคุณงามความดีนั้นมีหลายประการแต่ลักษณะของคนดีในความคิดของผม คือ  บุคคลที่ประกอบด้วยคุณลักษณะ  ดังนี้

                        มีความซื่อสัตย์สุจริต   ความซื่อสัตย์สุจริตเป็นมูลที่จะถางทางไปสู่คุณธรรมข้ออื่น ๆ  ความซื่อสัตย์สุจริตนั้นต้องประกอบด้วยกาย  วาจา  และใจ  ผู้ที่มีความซื่อสัตย์สุจริตย่อมเป็นที่เชื่อถือของคนทั่วไป  เป็นสิ่งสำคัญยิ่งในการทำงาน  และการประกอบอาชีพทุกอาชีพ
                        มีความขยันหมั่นเพียร  ความขยันหมั่นเพียรเป็นคุณธรรมสำคัญในการกระทำกิจการงาน  ทั้งปวงให้ประสบความสำเร็จ  ผู้ที่ตั้งมั่นอยู่ในความขยันหมั่นเพียรย่อมแสวงหาความรู้ใส่ตนอยู่เสมอ  ประกอบกิจการงานใด ๆ  ก็ไม่ย่อท้อต่ออุปสรรคและความยากลำบาก  กิจการงานต่าง ๆ ย่อมสำเร็จลุล่วงไปด้วยดี  บุคคลใดมีความขยันหมั่นเพียรก็ย่อมมีความเจริญในชีวิต  หน่วยงานใด  สังคมใดมีคนที่ขยันหมั่นเพียรมาก ๆ  หน่วยงานนั้น  สังคมนั้นก็คงจะมีแต่ความก้าวหน้ามั่นคง
                        มีความเมตตากรุณา  ความเมตตากรุณาเป็นคุณธรรมที่อยู่ใน  “พรหมวิหารธรรมสี่”  อันเป็นธรรมของผู้ที่เป็นใหญ่หรือหัวหน้าและบุคคลทั่วไป  หากโลกมนุษย์อยู่ร่วมกันโดยใช้หลักเมตตาธรรม  เชื่อว่ามนุษย์และสรรพสัตว์ทั้งหลายย่อมอยู่ร่วมกันด้วยความสงบสุข  ดังคำกล่าวที่ว่า “เมตตาธรรมค้ำจุนโลก”
                        มีความกตัญญูกตเวที  ผู้ที่มีความกตัญญูกตเวทีย่อมเป็นที่ยกย่องสรรเสริญของเทวดา และมนุษย์  ผู้ที่ยึดมั่นปฏิบัติเป็นนิจย่อมมีความเจริญในชีวิต  ได้ชื่อว่า  เป็นคนดี   ดังคำกล่าวที่ว่า  “ความกตัญญู  เป็นเครื่องหมายของคนดี”

                        บุคคลที่มีลักษณะดังกล่าว คือ  คนดีในความคิดของฉัน  ซึ่งจะกล่าวถึงเป็นตัวอย่างพอสังเขป  ดังนี้
                        พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว  พระองค์ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ที่เปี่ยมล้นด้วยคุณธรรม  เมตตาธรรม  และมีพระราชจริยวัตรที่งดงาม  พระองค์ทรงบำเพ็ญพระราชกรณียกิจน้อยใหญ่นานัปการมาโดยตลอด   พระองค์ทรงตั้งมั่นพระราชหฤทัยที่จะเป็นพระมหากษัตริย์ที่ดีและเป็นผู้นำทางด้านความประพฤติ  เป็นแบบอย่างแก่ประชาชนเพื่อประโยชน์สุขแก่พสกนิกรชาวไทย  พระองค์ทรงเป็นยิ่งกว่าพระประมุขของชาวไทยทั้งปวง   พระองค์ได้ทรงอุทิศเวลา  และทุ่มเท   พระวรกายอย่างไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย  เพื่อประโยชน์สุขและความเป็นอยู่ที่ดีของชาวไทยทั้งปวง
                        พระธรรมโกศาจารย์  (พุทธทาส อินทปัญโญ)  ผลจากการมุ่งมั่นศึกษา  ฝึกฝนตนอย่างเข้มงวด และอุทิศชีวิตถวายแด่พระศาสนาของท่าน  ทำให้ท่านได้รับการนับถือยกย่องจากพุทธศาสนิกชนทั้งในประเทศและจากต่างประเทศ  ผลงานของท่านได้รับการเผยแพร่อย่างกว้างขวาง  ทั้งที่เป็นภาษาไทย และภาษาต่างประเทศ  กระทั่งได้รับการยอมรับจากชาวโลกว่าเป็นสมณะปราชญ์ผู้ยิ่งใหญ่  ผู้มีบทบาทอย่างสูงต่อพุทธศาสนา
                                               
                       บุคคลที่ได้กล่าวถึงข้างต้นนั้นเป็นเพียงตัวอย่างของบุคคลที่ประกอบคุณงามความดีจนเป็นที่ประจักษ์แก่สายตาและจิตใจของคนทั่วไป  รวมทั้งตัวของฉันด้วย  บุคคลในโลกนี้ยังมีอีกมากมาย ไม่ใช่มีเพียงแต่บุคคลที่ได้กล่าวมาเท่านั้นแต่ยังมีอีกมากกมายหลายท่านมากจึงไม่สามารถนำมาเผยแพร่ได้ทั้งหมดสิ้น
                        การทำความดีแม้เพียงเล็กน้อยนั้นบางคนอาจจะมองว่าไม่สำคัญ  แต่การทำความดีแม้เพียงเล็กน้อยนี้เองเป็นมูลนำไปสู่การทำความดีที่ยิ่งใหญ่  ดังนั้นเราควรเร่งขวนขวายทำความดีไว้ก่อนที่เรานั้นจะไม่มีโอกาสได้กระทำ  การทำความดีนั้น  ไม่ใช่ทำแล้วต้องได้ ลาภ  ยศ  ทรัพย์สิน  เงินทอง  ซึ่งเป็นความคิดที่ผิด  การทำความดีนั้นต้องได้  “ความดี”  เป็นสิ่งตอบแทน  ซึ่งความดีนั้นเป็นบุญกุศลติดตัวไปในภายภาคหน้า  การทำความดีนั้นควรทำทั้งต่อหน้าและลับหลัง  แม้จะไม่มีใครรู้ใครเห็นเปรียบคนที่ปิดทองหลังพระก็ตาม  จึงได้ชื่อว่าเป็นคนดีอย่างแท้จริง

     
           ทำดีเพื่อความดีนั่นแหละดี                  ทำดีเพื่อเอาดีหาดีไม่
ทำดีเพื่อความดีแล้วดีใจ                                  ทำเพื่อเอาดีไซร้ใช่ดีแท้

                                            (พระราชธรรมมุนี)